MAKAMIN DEĞİL, EMEĞİN KONUŞSUN!

 

MAKAMIN DEĞİL, EMEĞİN KONUŞSUN!

Unvan taşımak başka, o unvanın hakkını vermek bambaşkadır.

İnsan, bulunduğu yerle değil, bulunduğu yere kattığı değerle anılır. Çünkü bir koltuğa oturmak, bir kurumun yönetiminde yer almak, bir topluluğun temsilcisi olmak ya da ismini büyük harflerle yazdırmak, tek başına başarı değildir. Asıl başarı, üstlenilen sorumluluğun hakkını vermek ve geride insanların hayatına dokunan anlamlı izler bırakmaktır.

Hayatın öyle bir terazisi vardır ki bu terazide ne unvanın ağırlığına ne de sözlerinin gösterişine bakılır. Orada yalnızca emeğin, samimiyetin ve ortaya koyduğun işlerin tartılır.

İşte o gün geldiğinde insanın kendisi için anlattıkları değil, başkalarının onun hakkında söyleyebilecekleri önem kazanır.

Bir düşünün…

Yıllarca bir görevin adını taşıyıp o görevin gereğini yerine getirmemiş olmak ne kazandırır insana? Bir davanın içinde görünmek, fakat o davanın yükünü hiç omuzlamamak ne ifade eder? Bir kuruluşun adını her fırsatta dile getirip kuruluşun amaçları için tek bir adım atmamak, hangi hizmet anlayışıyla açıklanabilir?

Çünkü sorumluluk, kartvizite yazılan bir kelime değil; hayatın içinde yerine getirilen bir görevdir.

 

KOLTUK SAHİBİ OLMAK KOLAY, GÜVEN SAHİBİ OLMAK ZORDUR

Günümüzde isimlerin, sıfatların ve makamların zaman zaman yapılan çalışmaların önüne geçtiğine şahit oluyoruz. İnsanlar bazen ne yaptıklarıyla değil, kendilerini nasıl tanıttıklarıyla öne çıkmaya çalışıyor. Kimi taşıdığı unvanı bir üstünlük göstergesi sanıyor, kimi bulunduğu makamı kişisel itibarının basamağı olarak görüyor.

Oysa makam, insanı büyüten sihirli bir değnek değildir. Makam, insanın karakterini ve sorumluluk anlayışını ortaya çıkaran bir sınavdır.
Bir göreve gelmek, sana insanlardan daha üstün olma hakkı vermez. Aksine daha fazla çalışmayı, daha dikkatli davranmayı ve daha büyük bir sorumluluk taşımayı gerektirir.

Genel başkan yardımcısı olmak, temsilcilik görevini üstlenmek, yönetim kurulu üyesi sıfatını taşımak ya da bir kültür kuruluşunda söz sahibi olmak elbette değerlidir. Ancak bu değer, yalnızca görev tanımında değil, yapılan işlerde ortaya çıkar.
Peki, bu görevlerin karşılığında ne yapılmıştır?

Kaç insanın derdine çare olunmuştur? Kaç gencin önüne yeni bir kapı açılmıştır? Kaç çocuğun eğitimine katkı sağlanmıştır? Kaç sanatçıya destek verilmiş, kaç kültürel değer yaşatılmıştır? Kaç insan, yapılan bir çalışmanın sonucunda kendisini daha güçlü, daha umutlu ve daha değerli hissetmiştir?

Bunlar sorulması gereken sorulardır.
Çünkü unvan insanın adının önüne gelir; fakat değer, insanın yaptıklarının ardından gelir.

 

GÖRÜNMEKLE VAR OLMAK AYNI ŞEY DEĞİLDİR

Bir fotoğrafta yer almakla bir çalışmanın yükünü taşımak aynı değildir. Bir toplantıya katılmakla bir sorunu çözmek, bir paylaşım yapmakla bir insana ulaşmak, bir konuşmada birlikten söz etmekle gerçekten birlik için mücadele etmek birbirinden farklıdır.

Görünürlük, insanı kalabalıkların karşısına çıkarabilir. Fakat emek yoksa o görünürlük kalıcı bir değere dönüşmez.

Bazen en çok konuşanlar en az iş yapanlar olabilir. Bazen kendisini davanın merkezinde görenler, o davanın gerçek emekçilerinin mücadelesini fark etmeyebilir. Bazen de sessizce çalışan, adını hiçbir yere yazdırmayan bir insan, bütün gösterişli sözlerden daha büyük bir hizmet ortaya koyabilir.
Bu nedenle insanları yalnızca söyledikleriyle değerlendirmek doğru değildir. Söylenen sözlerin hayatta bir karşılığı olup olmadığına bakmak gerekir.
Elbette herkesin imkânı, zamanı ve gücü farklıdır. Herkesten aynı ölçüde çalışma beklenemez. Ancak samimiyetin mutlaka bir işareti vardır: İnsan, gücü yettiğince gayret gösterir; yapamadığını dürüstçe kabul eder ve başkasının emeğini kendi başarısı gibi sunmaz.

Az imkânla büyük bir gönül ortaya koymak mümkündür. Bazen küçücük bir destek, büyük bir değişimin başlangıcı olabilir. Buna karşılık büyük sözlerle anlatılan bir dava, arkasında gerçek bir emek bulunmadığında yalnızca bir iddia olarak kalır.

 

BİR DAVANIN ADINI TAŞIMAK, O DAVANIN YÜKÜNÜ TAŞIMAK DEĞİLDİR

Her kuruluşun bir amacı, her mücadelenin bir hedefi, her topluluğun insanlığa sunmak istediği bir katkısı vardır.

Eğitim için yola çıkan bir kuruluşun önceliği eğitime katkı sağlamaktır. Çocukların geleceği için mücadele edenlerin görevi, onların hayatına umut olmaktır. Kültür ve sanat adına bir araya gelenlerin sorumluluğu, sanatçıları desteklemek, kültürel mirası korumak ve yeni kuşaklara aktarılmasına yardımcı olmaktır.

Bunlar yalnızca güzel cümleler kurarak gerçekleştirilemez.
Bir kuruluşun amacı tüzüğünde yazabilir, duvarında asılı durabilir, toplantılarında defalarca dile getirilebilir. Ancak o amaç için çalışma yapılmıyorsa yazılanların ve söylenenlerin tek başına bir anlamı kalmaz.

Bir davaya gönül vermek, gerektiğinde kendi rahatından vazgeçebilmektir. Bir topluluğun parçası olmak, yalnızca hak talep etmek değil, sorumluluk da üstlenmektir. Bir kuruluşta görev almak, yalnızca yetki sahibi olmak değil, hizmet üretmektir.

Gerçek gönül insanı, her zaman kendisine ne verileceğini sormaz. Önce kendisinin ne verebileceğini düşünür.
Çünkü bazı insanlar bir davanın adını kullanarak kendilerine yer açmaya çalışırken bazıları kendi hayatından zaman ayırarak o davaya değer katar.
Aralarındaki farkı belirleyen şey söz değil, davranıştır.

 

BAŞKASININ EMEĞİYLE BÜYÜMEK, GERÇEK BİR BAŞARI DEĞİLDİR

Bir başka tehlike de ortak emekle ortaya çıkan başarıların kişisel gösteriye dönüştürülmesidir.
Bir çalışma birçok insanın gayretiyle gerçekleşir; fakat sonuç anlatılırken bütün başarı tek bir kişinin üzerine yazılır. Bir etkinlikte onlarca insanın emeği vardır; ancak fotoğraflarda yalnızca ön sırada duranlar görünür. Bir kurumun yıllar içinde oluşturduğu itibar, bazen o kuruma sonradan katılanların kişisel başarısı gibi sunulur.

Oysa emek, sahibinin hakkıdır.

Birlikte yapılan bir işte herkesin katkısını teslim etmek küçüklük değil, karakter göstergesidir. Başkasının emeğini takdir etmek insanı eksiltmez; aksine büyütür.

Gerçek liderlik, bütün ışıkları kendi üzerine çevirmek değil, çevresindeki insanların da parlamasına imkân sağlamaktır. Gerçek yöneticilik, herkesten kendisine bağlılık beklemek değil, insanların güvenini kazanabilmektir. Gerçek temsilcilik ise yalnızca bir kurumun adını söylemek değil, o kurumun değerlerini davranışlarıyla yaşatmaktır.

Unutulmamalıdır ki bir insanın kendi adını öne çıkarması mümkündür; fakat toplumun gönlünde yer edinmesi ancak güvenle mümkündür.
Güven ise unvanla verilmez, zaman içinde kazanılır.

 

SESSİZ EMEKLERİN SESİ, GÖSTERİŞLİ SÖZLERDEN DAHA GÜÇLÜDÜR

Her toplumun görünmeyen kahramanları vardır.

Kimisi cebinden harcadığı parayı dile getirmez. Kimisi gecesini gündüzüne katar ama yaptığı işi anlatmak için fırsat kollamaz. Kimisi bir çocuğun eğitimine katkı sağlar, kimisi bir sanatçının sesini duyurmasına yardımcı olur, kimisi de hiçbir karşılık beklemeden bir insanın zor gününde yanında durur.
Bu insanlar her zaman kürsülerde olmayabilir. İsimleri afişlerin en üstünde yazmayabilir. Sosyal medyada binlerce beğeni almayabilirler.
Ama yaptıkları iş, bir insanın hayatında karşılık bulur.

İşte asıl değer budur.

Çünkü hizmetin en güzel tarafı, her zaman alkışlanmak zorunda olmamasıdır. İyiliğin en temiz hâli, karşılığında övgü beklemeden yapılabilmesidir. Samimiyetin en güçlü göstergesi ise insanın kimse görmediğinde de sorumluluğunu yerine getirmesidir.
Bir insanın büyüklüğü, kaç kişinin kendisine saygı gösterdiğiyle değil, kaç insanın onun sayesinde kendisini daha değerli hissettiğiyle de ölçülmelidir.

 

KENDİNE SOR: BULUNDUĞUN YERE NE KATTIN?

İnsan zaman zaman durup kendisiyle yüzleşmelidir.

Taşıdığım görevin hakkını veriyor muyum? Savunduğum değerleri kendi hayatımda yaşatıyor muyum? Bulunduğum topluluğa gerçekten katkı sağlıyor muyum? Başkalarının emeğini takdir ediyor muyum? Söylediklerimle yaptıklarım arasında bir tutarlılık var mı?
Yoksa yalnızca ismimin anılmasını, sıfatımla çağrılmayı ve önemli biriymişim gibi görünmeyi mi istiyorum?

Bu soruların cevabı, insanın kendi vicdanında saklıdır.

Herkes başkasını eleştirebilir. Herkes eksikleri görebilir. Ancak asıl erdem, eleştiriye başlamadan önce kendi sorumluluğunu gözden geçirebilmektir.
Bu yazının amacı kimseyi hedef göstermek değil; makamların, unvanların ve kurumların gerçek anlamını hatırlatmaktır. Çünkü hangi kuruluşta, hangi görevde ve hangi toplulukta olursak olalım, hepimizin ortak sorumluluğu aynıdır: Bulunduğumuz yere değer katmak, insanlara faydalı olmak ve taşıdığımız sıfatın gereğini yerine getirmek.

 

SON SÖZ: İSMİNİ DEĞİL, ESERİNİ BIRAK

Günün birinde bütün unvanlar geride kalır. Makamlar el değiştirir, görevler sona erer, isimler zamanla unutulabilir. Dün alkışlananlar bugün hatırlanmayabilir. Bir zamanlar önemli görülen sıfatlar, yıllar sonra yalnızca eski bir kayıttan ibaret olabilir.

Fakat insanın yaptığı iyilikler, yetişmesine katkı sağladığı gençler, desteklediği sanatçılar, umut verdiği çocuklar ve toplum için ortaya koyduğu samimi çalışmalar yaşamaya devam eder.

İnsan geride yalnızca adını değil, adının neye karşılık geldiğini bırakmalıdır.

Unutma: Makamın seni bir yere getirebilir; ama orada kalıcı bir değer oluşturacak olan karakterindir. Unvanın sana bir kapı açabilir; fakat o kapının ardında sana yer kazandıracak olan emeğindir. Sözlerin dikkat çekebilir; fakat insanların gönlünde iz bırakacak olan davranışlarındır.

Bir amacın varsa yolun olur. Bir gayen varsa mücadelen olur. Bir sorumluluğun varsa emeğin olur.
Bunlardan hiçbiri yoksa geriye yalnızca bir isim, birkaç sıfat ve geçici bir görünürlük kalır.

Ve unutma:

Gölge, insanın varlığını hatırlatabilir; fakat bir ağacın değerini belirleyen gölgesinin büyüklüğü değil, köklerinin sağlamlığı ve verdiği meyvedir.
Öyleyse bulunduğun makamın gölgesine sığınma. Kendi emeğinle değer üret. Başkalarının alkışını beklemek yerine bir insanın hayatına dokun. Kendini anlatmakla vakit kaybetmek yerine yaptığın işle konuş.

Çünkü gerçek itibar, insanın kendisine verdiği unvandan değil, toplumun onun emeğine duyduğu saygıdan doğar.

Makam geçicidir, unvan değişir, alkış diner. Geriye yalnızca insanlığın, emeğin ve bıraktığın iz kalır.